Diabetes

Wat is Diabetes en Hoe Werkt Het?

Diabetes is een aandoening waarbij het lichaam moeite heeft met het regelen van de bloedsuikerspiegel. Dit gebeurt omdat de alvleesklier onvoldoende insuline aanmaakt of het lichaam insuline niet goed kan gebruiken. Er zijn verschillende typen diabetes: type 1, type 2 en zwangerschapsdiabetes. Type 2 is het meest voorkomend in Nederland en ontstaat vaak door leefstijlfactoren. Type 1 is een auto-immuunziekte waarbij de alvleesklier geen insuline meer aanmaakt.

Symptomen en Gevolgen

Veel mensen merken pas dat ze diabetes hebben wanneer ze klachten krijgen. De symptomen zijn onder andere veel dorst, vaak plassen, vermoeidheid, ongewenst gewichtsverlies en troebel zien. Op lange termijn kan onbehandelde diabetes ernstige complicaties veroorzaken zoals nierschade, zenuwaandoeningen, hartproblemen en voetproblemen. Daarom is regelmatige controle en behandeling heel belangrijk voor het voorkomen van deze ernstige gevolgen.

Medicijnen voor Type 2 Diabetes

Type 2 diabetes wordt meestal eerst behandeld met veranderingen in voeding en beweging. Wanneer dit niet genoeg helpt, schrijft de huisarts medicijnen voor. De meest gebruikte medicijnen in Nederland zijn metformine, sulfonylureumderivaten en thiazolidinedionen.

Populaire Medicijnen

Metformine is het meest voorgeschreven medicijn en helpt het lichaam beter met insuline om te gaan. Het wordt meestal in tabletform gegeven. GLP-1 receptoragonisten zoals semaglutide en dulaglutide zijn nieuwere medicijnen die ook helpen bij gewichtsverlies. SGLT2-remmers zoals empagliflozine en dapagliflozine worden vaker voorgeschreven vanwege hun positieve effecten op het hart. Sulfonylurea’s zoals gliclazide stimuleren de alvleesklier om meer insuline af te geven.

Hoe het Medicijn Werkt

Deze medicijnen werken op verschillende manieren. Sommige helpen de alvleesklier meer insuline te maken, anderen helpen het lichaam insuline beter te gebruiken. Sommige medicijnen zorgen ervoor dat suiker via de urine wordt afgevoerd. Veel patiënten gebruiken combinaties van verschillende medicijnen voor het beste resultaat.

Insuline en Inspuitbehandelingen

Veel patiënten met type 2 diabetes en vrijwel alle patiënten met type 1 hebben uiteindelijk insuline nodig. Insuline is een hormoon dat het lichaam helpt glucose op te nemen uit het bloed. In Nederland zijn verschillende soorten insuline beschikbaar, elk met hun eigen werkingsduur en toepassing.

Soorten Insuline

Snelwerkende insuline begint snel in te werken en wordt gebruikt rond maaltijden
Langwerkende insuline werkt gedurende de hele dag en wordt meestal één of twee keer per dag ingespoten
Intermediaire insuline werkt iets sneller dan langwerkende insuline
Combinatieinsulines bevatten zowel snelle als langwerkende insuline

Toedieningswijzen

Insuline wordt meestal ingespoten onder de huid met een insulinepen of met behulp van een insulinepomp. Veel patiënten gebruiken voorgevulde pennen die gemakkelijk mee te nemen zijn. Insulinepompen geven continue toediening en bieden meer flexibiliteit. Het is belangrijk dat patiënten goed leren inspuiten en hun bloedsuiker regelmatig controleren.

Bloedsuikercontrole en Zelfmanagement

Regelmatige controle van je bloedsuiker is essentieel voor het beheren van diabetes. Dit helpt bij het aanpassen van voeding, medicijnen en beweging. In Nederland hebben diabetespatiënten recht op begeleiding voor zelfmanagement van hun aandoening.

Controlemethoden

Bloedglucosemeters stellen je in staat thuis je bloedsuiker te meten. Prikprikkertjes maken een klein gaatje in je vinger zodat je bloed kunt controleren. Continue glucosemonitoring systemen geven real-time informatie over je bloedsuikerwaarde. HbA1c-testen geven inzicht in je gemiddelde bloedsuiker over de afgelopen drie maanden.

Doelwaarden

Voor de meeste volwassenen met diabetes is het doel om de HbA1c onder de 53 mmol/mol te houden. Dit verschilt per persoon en je huisarts bepaalt het beste streefdoel voor jou. Regelmatige controle voorkomt ernstige complicaties en helpt je langer gezond te blijven.

Voeding en Leefstijl bij Diabetes

Naast medicijnen zijn voeding en beweging zeer belangrijk voor het beheren van diabetes. Veel type 2 diabetespatiënten kunnen hun toestand aanzienlijk verbeteren met lifestyle aanpassingen. In Nederland worden diabetespatiënten door hun huisarts naar diëtisten verwezen voor professioneel advies.

Voedingsadviezen

Een gezond diabeetsdieet bevat veel groente, volgraanproducten, gezonde vetten en eiwitten. Geraffineerde koolhydraten en suikerhoudende dranken moet je zoveel mogelijk vermijden. Portionegroottes controleren helpt je gewicht beter in balans te houden. Het eten van regelmatige maaltijden voorkomt grote schommelingen in je bloedsuiker.

Beweging en Gewicht

Minstens 150 minuten matig intensieve beweging per week wordt aanbevolen. Dit kan wandelen, fietsen of zwemmen zijn. Ook krachttraining twee keer per week is voordelig. Gewichtsverlies van slechts vijf tot tien procent kan je bloedsuiker al aanzienlijk verbeteren. Een gezondere leefstijl voorkomt ook hartziekten en andere complicaties.

Ondersteunende Producten en Hulpmiddelen

Naast medicijnen zijn er veel ondersteunende producten beschikbaar die diabetes beheren makkelijker maken. In Nederlandse apotheken zijn deze producten verkrijgbaar voor alle diabetespatiënten.

Hulpmiddelen en Meter Strips

Teststrips voor glucosemeters zijn onmisbaar voor thuis monitoring. Verschillende meters werken met verschillende strips dus zorg dat je de juiste soort gebruikt. Lanceetten voor prikkers zijn in verschillende diktes beschikbaar. Insulinenaalden zijn ook in verschillende lengtes verkrijgbaar afhankelijk van je injectietype.

Overige Producten

Medicijnkastjes helpen je medicijnen op tijd in te nemen. Dagboeken of apps kunnen je helpen je bloedsuikerwaarden, voeding en activiteit bij te houden. Koudzakjes zijn handig voor het bewaren van insuline. Diabetesschoenen bieden extra bescherming voor voeten, wat vooral belangrijk is bij langdurige diabetes.