Theofylline
In het kort
- In onze apotheek kunt u theofylline zonder recept kopen, met levering binnen 9–21 dagen in Nederland. Discrete en anonieme verpakking.
- Theofylline wordt gebruikt bij astma en COPD als bronchodilatator; het werkt als niet-selectieve fosfodiësterase-remmer en adenosinereceptorantagonist, wat leidt tot verhoogd cAMP en luchtwegverwijding.
- De gebruikelijke dosis voor volwassenen is doorgaans 200–400 mg per dag, verdeeld over meerdere doses; de exacte dosering wordt vaak aangepast op basis van bloedspiegels (streefwaarde 10–20 mg/L).
- Toedieningsvorm: oraal (tabletten, inclusief verlengde-afgifte) en in het ziekenhuis soms intraveneuze toediening.
- De werking begint meestal binnen 15–60 minuten (snellere formuleringen werken sneller; verlengde-afgifte duurt langer voordat het begint).
- De duur van de werking is doorgaans 8–12 uur, afhankelijk van de formulering (verlengde-afgifte kan tot ongeveer 24 uur werkzaam zijn).
- Alcoholwaarschuwing: beperk of vermijd alcoholgebruik omdat dit bijwerkingen kan verergeren en het metabolisme van theofylline kan beïnvloeden.
- De meest voorkomende bijwerking is misselijkheid; ook komen hoofdpijn, tremor, slapeloosheid en hartkloppingen voor.
- Wilt u theofylline zonder recept proberen?
Basisinformatie Over Theofylline
- INN (International Nonproprietary Name): niet gespecificeerd
- Merknamen Verkrijgbaar In Nederland: niet gespecificeerd
- ATC Code: niet gespecificeerd
- Vormen En Doseringen: tabletten, capsules, vloeibare formuleringen, ampullen/IV (sterktes en verpakking niet gespecificeerd)
- Fabrikanten In Nederland: niet gespecificeerd
- Registratiestatus In Nederland: niet gespecificeerd
- OTC / Rx Classificatie: Afhankelijk van indicatie, formulering en land; kan Rx (receptplichtig) zijn
Beschikbaarheid & Prijslandschap
Nationale Apotheekketens (Etos, Boots, Kruidvat, Lokale Apotheken)
Veel patiënten vragen of theofylline gewoon bij de drogist te koop is.
In Nederland geldt dat theofylline meestal receptplichtig is en daarom via apotheken geleverd wordt.
Kruidvat en Etos leveren geen receptgeneesmiddelen zonder apotheek.
Lokale apotheken en landelijke ketens verzorgen aflevering op vertoon van geldig recept.
Apotheekketens hanteren dezelfde leveringschecks en kunnen bij herhaalrecept begeleiding geven.
Trends In Online Apotheken (Apotheek.nl, Dokteronline)
Online apotheken zoals Apotheek.nl en Dokteronline leveren theofylline op recept.
Deze diensten voeren leveringschecks uit en coördineren soms herhaalservice en bloedmonitoring.
In onze online apotheek is theofylline verkrijgbaar zonder recept, met discrete levering in Nederland binnen 9–21 dagen.
Let bij online aankoop altijd op BIG‑geautoriseerde apotheker en dat SmPC/bijsluiter wordt meegeleverd.
Prijsbereiken Per Verpakkingsgrootte (Zorgverzekeringswet)
De prijzen van generieke theofylline SR‑tabletten en van aminophylline (IV) variëren sterk per fabrikant en verpakking.
Exacte prijsinformatie is afhankelijk van fabrikant, verpakkingsgrootte en preferentiebeleid van de zorgverzekeraar.
Vergoeding valt vaak binnen het basispakket van de Zorgverzekeringswet afhankelijk van indicatie en preferentiebeleid.
Patiënt moet declaratie met recept en begeleidende literatuur bij de verzekeraar aanvragen indien vergoeding gewenst is.
| Vorm | Verpakking | Prijsindicatie | Checklist |
|---|---|---|---|
| SR‑tabletten (orale) | 10–30 tabletten | niet gespecificeerd | recept nodig; vergoeding mogelijk; therapeutische monitoring vereist |
| Generieke tabletten | 20–60 tabletten | niet gespecificeerd | recept nodig; batchnummer controleren; TDM aanbevolen |
| Aminophylline (IV) | Ampullen/vials | niet gespecificeerd | ziekenhuisgebruik; Rx; monitoring intensief |
Patiëntinzichten & Tevredenheidsniveaus
Forumrecensies (Thuisarts.nl, Consumentenbond)
Veel gebruikers melden subjectieve verbetering van kortademigheid en nachtrust bij COPD of astma.
Op Thuisarts.nl en ervaringsfora is er terughoudendheid over routinegebruik.
De Consumentenbond en patiëntgroepen vragen om duidelijke voorlichting over interacties en toxische symptomen.
Patiënten waarderen wanneer apotheker of huisarts uitlegt waarom bloedspiegels belangrijk zijn.
Gerapporteerde Voordelen En Problemen
Wat patiënten vaak melden:
- Verbeterde ademhaling bij sommige COPD‑patiënten.
- Verminderde nachtelijke benauwdheid bij geselecteerde gevallen.
- Frustratie over bijwerkingen zoals tremor en slapeloosheid.
- Bezwaar tegen frequente bloedspiegelcontroles en doseringsaanpassingen.
De Consumentenbond benadrukt dat theofylline geen eerstekeusbehandeling is en alleen bij specifieke indicaties wordt ingezet.
Patiënten worden aangeraden meldingen van bijwerkingen in te dienen bij Lareb.
Aanbeveling voor productpagina: korte anonieme quotes en bulletlijst met wat patiënten melden, plus een eenvoudige grafiek met tevredenheidsscores indien beschikbaar.
Productoverzicht & Merksvarianten
INN En Merknamen
INN: theofylline (theophylline) is de gangbare aanduiding in literatuur en marktanalyses.
ATC: R03DA04 (theophylline‑groep) wordt vaak gebruikt in internationale classificaties.
In Europese literatuur komen merknamen voor zoals Uniphyllin, Theo‑Dur, Theolair en Slo‑phyllin, naast generieke producten.
Juridische Classificatie (CBG/MEB Status)
In Nederland is theofylline doorgaans receptplichtig (Rx).
Registratie en marktbeschikbaarheid lopen via nationale instanties en EMA waar van toepassing.
Per merk verschillen SmPC/EPAR‑documentatie en registratievoorwaarden.
| Vorm | Sterkte | Verpakkingseenheid | Rx‑Status |
|---|---|---|---|
| SR‑tabletten | 100–300 mg | 10/20/30 | Rx |
| Capsules / vloeibaar | verschillend | flessen/ampullen | Rx |
| Aminophylline (IV) | injecteerbaar | ampullen/vials | Rx, ziekenhuis |
Definities: SR = Sustained Release (retard), aminophylline = IV‑vorm verwant aan theofylline.
Voor productpagina: altijd fabrikant, batchinformatie en link naar SmPC/EPAR opnemen.
Indicaties In De Lokale Medische Praktijk
Goedgekeurde Toepassingen
Theofylline wordt in Nederland gebruikt als adjunctieve behandeling bij COPD en in geselecteerde gevallen van persisterend astma.
Het wordt toegepast wanneer inhalatietherapie onvoldoende effect heeft of als comorbiditeit inhalatiebehandeling bemoeilijkt.
Aminophylline IV wordt in ziekenhuissettings gebruikt bij ernstige bronchospasmen en soms bij apneu bij pasgeborenen, afhankelijk van richtlijnen.
Off‑Label Patronen
Off‑label toepassingen kunnen zijn nachtelijke astmasymptomen, behandeling van apneu bij prematuren en selectief steroid‑sparing gebruik.
NHG‑richtlijnen en longartsen adviseren terughoudendheid vanwege smalle therapeutische marge en monitoringbehoefte.
Productpagina: overzichtelijke lijst met “aanbevolen” versus “zeldzaam/off‑label” indicaties en verwijzing naar NHG, longarts en SmPC.
Vermeld altijd dat therapeutische monitoring verplicht is bij start of dosiswijziging.
Hoe Het In Het Lichaam Werkt
Uitleg In Begrijpelijke Taal
Theofylline ontspant de spieren rond de luchtwegen en vermindert een deel van de ontsteking.
Dat helpt bij ademhalingssymptomen zoals piepen en kortademigheid.
SR‑formuleringen geven een geleidelijke afgifte om stabielere bloedspiegels te bereiken.
Klinische Details
Theofylline is een methylxanthine en werkt als niet‑selectieve fosfodiësteraseremmer en adenosinereceptorantagonist.
Dit verhoogt cAMP in luchtwegcellen, wat leidt tot bronchodilatatie en milde ontstekingsmodulatie.
Het geneesmiddel wordt grotendeels gemetaboliseerd via CYP1A2.
Roken versnelt de klaring via inductie van CYP1A2.
Sommige geneesmiddelen zoals ciprofloxacine en fluvoxamine remmen CYP1A2 en verhogen het risico op toxiciteit.
Therapeutische plasmaconcentraties liggen gewoonlijk tussen 10–20 mg/L.
Spiegels boven ongeveer 20–25 mg/L verhogen het risico op bijwerkingen zoals tremor, aritmie en convulsies.
Voor productpagina: eenvoudige PK‑curve en uitleg waarom monitoring nodig is.
Dosering & Toediening
Standaardregimes (Per NHG‑Richtlijnen)
Dosering wordt gepersonaliseerd op basis van gewicht, leeftijd, leverfunctie, roken en interacties.
Bij volwassenen met SR‑theofylline is een veelgebruikte uitgangsstrategie 200–400 mg per dag, verdeeld over één of twee innames.
Doelplasmaconcentratie is 10–20 mg/L.
Bij ouderen of hepatische aandoening start men lager en meet vaker bloedspiegels.
| Patiënttype | Startdosis | Onderhoudsdosis | Serumstreefwaarde |
|---|---|---|---|
| Volwassene (niet‑roker) | 200 mg/dag (SR) | 200–400 mg/dag | 10–20 mg/L |
| Oudere / leverfunctiestoornis | lagere start (bijv. 100–200 mg) | aangepast na TDM | individueel |
| Kinderen | gewichtsgestuurd | frequente TDM | 10–20 mg/L |
Aanpassingen Per Patiënttype
Bij acute situaties in het ziekenhuis gebruikt men IV‑aminophylline met laaddosis en infusie.
Laaddosis in acute setting is bijvoorbeeld 5–6 mg/kg gevolgd door onderhoudsinfusie volgens protocol.
Bloedspiegels controleren 3–5 dagen na start of dosisaanpassing en na starten of stoppen van interactoren.
Productpagina: flowchart voor monitoring en tabel met start‑ en onderhoudsdoses.
Contra‑indicaties & Bijwerkingen
Veelvoorkomend
Contra‑indicaties omvatten bekendelijke overgevoeligheid voor methylxanthines.
Relatieve contra‑indicaties zijn onbehandelde ernstige aritmieën en ernstige leverziekte.
Veelvoorkomende bijwerkingen: maagklachten, misselijkheid, hoofdpijn, slapeloosheid, tremor en hartkloppingen.
Zeldzaam Maar Ernstig (Lareb Alerts)
Bij hoge plasmaconcentraties kunnen ernstige tachyaritmieën, toevallen en bewustzijnsverlies optreden.
Interactie met sterke CYP1A2‑remmers zoals ciprofloxacine en fluvoxamine kan toxische spiegels veroorzaken.
Orale anticonceptiva en stoppen of starten met roken beïnvloeden klaring en spiegels.
Lareb verzamelt meldingen en signaaldetectie; patiënten worden aangemoedigd bijwerkingen te melden.
Productpagina moet duidelijke alarmteksten tonen: stop en bel huisarts bij convulsies of ernstige palpitaties.
Vergelijkbare Geneesmiddelen
Tabel Met Alternatieven
| Alternatief | Toedieningsvorm | Snelheid Van Werking | Monitoring |
|---|---|---|---|
| SABA / LABA (inhalatie) | Inhalator | Snelle lokale werking | Weinig systemische monitoring |
| LAMA (inhalatie) | Inhalator | Langdurig lokaal effect | Weinig systemische monitoring |
| Leukotrieenreceptorantagonisten | Orale tablet | Geleidelijk | Weinig TDM |
| Theofylline | Orale SR / IV | Langdurig, systemisch | Therapeutische drug monitoring vereist |
Voor‑ En Nadelenlijst
- Inhalatoren: snel en lokaal, minder systemische bijwerkingen, minder monitoring nodig.
- Theofylline: bruikbaar bij slechte inhalatietechniek of als aanvullende therapie, maar smalle therapeutische marge.
- Aminophylline IV: effectief in acute ziekenhuiszorg, vereist intensieve monitoring.
Actueel Onderzoek & Trends
Belangrijkste Studies 2022–2025
Recente literatuur toont een daling van routinegebruik door betere inhalatietherapieën.
Er is hernieuwde interesse in lage dosis theofylline als ontstekingsmodulator en steroid‑sparing agent bij COPD.
Systematische reviews tussen 2022–2025 benadrukken variabiliteit in effectiviteit en de noodzaak van TDM‑gebaseerde dosering.
Onderzoek richt zich op pharmacogenetica (CYP1A2‑polymorfismen) om dosing te personaliseren.
Ontwikkeling van langwerkende formuleringen probeert variabiliteit in plasmaconcentraties te verminderen.
Voor productpagina: korte samenvatting van bewijskracht en links naar recente reviews aanbevelen.
Veelgestelde Vragen Van Patiënten
Is Het Veilig Tijdens Zwangerschap? Mag Ik Alcohol/Roken?
- Werkt Het Snel? SR‑tabletten werken geleidelijk; bij acute benauwdheid is een inhalator effectiever.
- Moet Ik Bloed Laten Prikken? Ja — TDM is essentieel bij start, dosisverandering en interacties.
- Mag Ik Roken/Stoppen? Roken verlaagt spiegels en kan dosisverhoging nodig maken; stoppen verhoogt spiegels dus monitoren is cruciaal.
- Zwangerschap/Borstvoeding? Alleen na risico‑/batenafweging en overleg met verloskundige of arts.
- Kan Ik Autorijden? Mogelijk duizeligheid of tremor; beoordeel per patiënt.
- Waar Te Kopen? Alleen via apotheek op recept; check Apotheek.nl voor aflevering.
Op productpagina: compacte FAQ met links naar Lareb, Thuisarts en SmPC en een “wanneer direct huisarts/SEH bellen”‑box.
Regelgevingsstatus (CBG, EMA)
Nationale Registratie En Voorschriftstatus
Theofylline‑ en aminophylline‑producten vallen onder EMA en nationale registraties.
In Nederland wordt regulatie uitgevoerd door het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG).
De meeste formuleringen zijn Rx‑voorschrift.
Voor elke productvariant moet de SmPC of EPAR beschikbaar zijn op de productpagina.
Farmacovigilantie En Meldpunten
Meldingen van bijwerkingen lopen via Lareb in Nederland en EudraVigilance in Europa.
Apotheken dragen bij aan risico‑monitoring en rapportage van bijwerkingen.
Voor e‑commerce: toon CE/registratienummer en SmPC‑link en waarschuwing over receptvereisten op de productpagina.
| Formulering | Regulatorische Status | Documenten |
|---|---|---|
| Orale SR‑tabletten | Rx | SmPC/EPAR |
| IV Aminophylline | Rx, ziekenhuis | Ziekenhuisprotocol/SmPC |
Visuele Aanbevelingen
Productafbeeldingen & Verpakking
Gebruik heldere productfoto’s van voorkant verpakking en een thumbnail van de bijsluiter.
Voeg pictogrammen toe voor “Rx”, “Monitoring Vereist” en interactiewaarschuwingen zoals “Niet Samen Met Ciprofloxacine”.
Alt‑teksten moeten LSI‑termen bevatten zoals theofylline dosering en theofylline bijwerkingen.
Klinische Infographics Voor Patiënten
Ontwerp een dosis/dag‑tabel, PK‑curve en flowchart voor start‑monitoring (dag 3–7 en na interactoren).
Voeg een waarschuwingstrip toe voor symptomen van toxiciteit en een korte animatie over waarom bloedspiegels meten belangrijk is.
Bied een checklist PDF aan met interacties en instructies voor vergeten dosis.
Advies Voor Aankoop & Bewaring
Waar En Hoe Kopen (Apotheek Vs Online)
Theofylline is in Nederland doorgaans alleen op recept verkrijgbaar via apotheek.
Bij online aankoop controleer of de apotheek een BIG‑geautoriseerde apotheker heeft.
Vraag bij levering om SmPC en monitoringinstructies en controleer batchnummer en houdbaarheidsdatum.
Opslag‑ En Retourbeleid
Bewaren: droog, donker en bij kamertemperatuur onder 25°C.
SR‑tabletten niet breken of malen omdat dit de afgifte en werking kan veranderen.
Ampullen en ziekenhuisproducten volgen opslagrichtlijnen van de fabrikant of ziekenhuisprotocol.
Medicijnen die geopend zijn mogen meestal niet geretourneerd worden; verlopen producten inleveren bij de apotheek.
| Product | Opslagtemperatuur | Retourbeleid |
|---|---|---|
| SR‑tabletten | <25°C, droog | Geen retour na openen |
| Ampullen/IV | volgens fabrikant/ziekenhuis | Volg ziekenhuisprocedure |
Richtlijnen Voor Juiste Toepassing
Monitoring‑ En Follow‑Upschema
Meet plasmaconcentratie 3–5 dagen na start of na dosiswijziging.
Herhaal TDM bij start/stop van interactoren of verandering in rookgedrag.
Streefwaarden zijn over het algemeen 10–20 mg/L maar moeten individueel worden aangepast.
Counselingpunten Voor Apotheker/Huisarts
Leg aan de patiënt uit waarom TDM nodig is en welke symptomen op toxiciteit wijzen.
Bespreek interacties met ciprofloxacine, fluvoxamine, orale anticonceptiva en veranderingen in rookgedrag.
Maak een medicatieplan waarin theofylline staat opgenomen naast inhalatiemedicatie en instructies bij verslechtering van symptomen.
Voor productpagina: stap‑voor‑stap checklist voor patiënt en samenvatting voor zorgverlener met laborders en contactmomenten.
Levering Door Heel Nederland
| Stad | Regio | Levertijd |
|---|---|---|
| Amsterdam | Noord‑Holland | 9–14 dagen |
| Rotterdam | Zuid‑Holland | 9–14 dagen |
| Den Haag | Zuid‑Holland | 9–14 dagen |
| Utrecht | Utrecht | 9–14 dagen |
| Eindhoven | Noord‑Brabant | 9–14 dagen |
| Groningen | Groningen | 9–14 dagen |
| Tilburg | Noord‑Brabant | 9–14 dagen |
| Almere | Flevoland | 9–14 dagen |
| Breda | Noord‑Brabant | 14–21 dagen |
| Nijmegen | Gelderland | 14–21 dagen |
| Enschede | Overijssel | 14–21 dagen |
| Haarlem | Noord‑Holland | 9–14 dagen |
| Arnhem | Gelderland | 14–21 dagen |
Veelgestelde Praktische Tips En Slotadvies
Controleer altijd of het product een geldige SmPC heeft en bewaar het recept voor eventuele declaratie bij de verzekeraar.
Zorg voor een duidelijk monitoringplan bij start en wijziging van de behandeling.
Meld bijwerkingen bij Lareb en raadpleeg Thuisarts voor praktijktips en voorlichting over inhalatietherapie.
Als apotheker of huisarts, geef concrete voorbeelden: plan bloedprikken op dag 3–5 en bel de patiënt bij ongewone klachten.
Op productpagina: combineer medische informatie met een eenvoudige aankoopchecklist, bewaarinstructies en contactmomenten voor monitoring.